Zink – Voordelen en informatie
Zink (chemisch elementsymbool Zn) is een essentieel sporenelement en komt in de natuur meestal voor als zinksulfide-erts (ZnS) zoals wurtziet of sfaleriet, evenals smithsoniet (zinkspaat, ZnCO3) en willemiet (Zn2[SiO4]). In voedingsmiddelen is zink voornamelijk gebonden aan eiwitten of in de vorm van zouten aanwezig.
Functies van zink
Met een totale hoeveelheid van 1,5 tot 2,5 g is zink, naast ijzer, het kwantitatief dominante sporenelement in het menselijk lichaam. Ongeveer 99% van de totale hoeveelheid zink bevindt zich in de cellen, waarbij bijzonder hoge concentraties voorkomen in de eilandjes van Langerhans van de alvleesklier, in de cellen van de prostaat, de testikels en de eierstokken. Als cofactor en bestanddeel van meer dan 300 enzymen uit alle zes enzymklassen is zink van belang voor talloze levensprocessen:
- Stofwisseling van hoofdvoedingsstoffen: Zink is een bestanddeel van enzymen betrokken bij de glucose-, vet- en aminozuurstofwisseling. Het draagt bij aan een normale stofwisseling van de hoofdvoedingsstoffen en ondersteunt een normale koolhydraat- en vetzuurstofwisseling. Daarnaast is zink belangrijk voor een normale eiwitsynthese.
- Vitamine A-stofwisseling: Zink levert een bijdrage aan een normale vitamine-A-stofwisseling en helpt zo bij het behoud van een normaal gezichtsvermogen.
- Zuur-basehuishouding: Als activator van carboanhydrase ondersteunt zink een normale zuur-base-stofwisseling.
- DNA-replicatie en celdeling: Zink draagt bij aan een normale DNA-synthese en speelt een rol bij de celdeling.
- Voortplanting: Zink is een integraal onderdeel van transcriptiefactoren en essentieel voor de binding van deze eiwitcomplexen aan DNA. Het draagt bij aan een normale vruchtbaarheid en voortplanting en helpt om een normaal testosterongehalte in het bloed te behouden.
- Functie van haar, huid en nagels: Zink levert een bijdrage aan het behoud van een normale huid, haar en nagels. Daarom wordt het ook wel het "huidsorenelement" genoemd.
- Antioxidatieve beschermingsfactor: Zink helpt om cellen te beschermen tegen oxidatieve stress.
- Immuunactivator: Immuuncellen zijn bijzonder gevoelig voor zink, en zink draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem.
- Kollageensynthese: In combinatie met vitamine C ondersteunt zink de normale collageenvorming en draagt zo bij aan het behoud van normale botten.
- Zenuwfunctie: Zink ondersteunt de normale cognitieve functie.
Aanbevolen dosering
Een zinkbron moet minimaal 15% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 10 mg zink bevatten om de positieve effecten te garanderen.
Wetenschappelijke onderbouwing
De diverse functies en voordelen van zink zijn onderbouwd door talrijke wetenschappelijke studies. Meer informatie vindt u bij het National Institutes of Health (NIH) en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).
Conclusie
Zink is een veelzijdig spoorelement dat een essentiële rol speelt in vele stofwisselingsprocessen en in het behoud van gezondheid en welzijn. Door dagelijks minstens 10 mg zink in te nemen, kunt u tal van lichaamsfuncties ondersteunen en profiteren van de gezondheidsvoordelen.
Goed om te weten: De opname van zink uit dierlijke voedingsmiddelen is doorgaans hoger dan uit plantaardige bronnen. Fytinezuur in plantaardige voedingsmiddelen kan de opname van zink verminderen door het vormen van slecht oplosbare zink-fytaatcomplexen. Bepaalde eiwitten en aminozuren verbeteren daarentegen de opname van zink. Bovendien kan vrij tweewaardig ijzer met zink concurreren om hetzelfde transporteiwit in de darmwand, waardoor hoge doses ijzersupplementen de zinkopname kunnen verminderen.
Bronnen: VERORDENING (EU) nr. 432/2012 VAN DE COMMISSIE van 16 mei 2012